مجوز گردشگری قسمت اول | به گزارش خبرگزاری مهر، هیئت وزیران در جلسه ٤/ ٦/ ١٣٩٤ به پیشنهاد شماره ٢١٤٠٢/٩٣٢ مورخ ٢٤/ ٩ / ١٣٩٣ سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران آییننامه ایجاد، اصلاح، تکمیل، درجهبندی و نرخگذاری تاسیسات گردشگری و نظارت بر آنها را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده١: در این آییننامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار میروند:
الف- سازمان: سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری.
ب- قانون: قانون توسعه صنعت ایرانگردی و جهانگردی – مصوب ١٣٧٠- و اصلاح بعدی آن.
ج- تاسیسات گردشگری: واحدهایی که پس از اخذ مجوزهای لازم از سازمان و با رعایت قوانین و مقررات مربوط به شرح زیر تاسیس یا فعالیت مینمایند:
۱- هتل، متل و مهمانپذیر.
۲- مراکز اقامتی خود پذیرایی شامل هتل آپارتمانها، زایرسراها و خانه مسافرها.
۳- اقامتگاه های بوم گردی و اقامتگاههای سنتی.
۴- مراکز تفریحی و سرگرمی گردشگری.
۵- مجتمعها، اردوگاهها و محوطههای گردشگری.
۶- مراکز گردشگری سلامت از قبیل مجتمعهای سلامت تندرستی و آبدرمانی و هتل بیمارستان.
۷- محیطها و پاركهای طبیعت گردی و گردشگری روستایی و عشایری.
۸- مراکز گردشگری ساحلی و دریایی.
۹- واحدهای پذیرایی و انواع غذاخوریهای منفرد بینراهی موجود.
۱۰- تاسیسات اقامتی و پذیرایی واقع در مجتمعهای خدمات رفاهی بینراهی.
۱۱- واحدهای پذیرایی واقع در پایانه (ترمینال) فرودگاهها، پایانههای مسافربری زمینی برون شهری، دریایی و ریلی.
۱۲- واحدهای پذیرایی واقع در پایانههای مسافری مرزی کشور.
۱۳- سفره خانههای سنتی.
۱۴- مناطق نمونه گردشگری.
۱۵- دهکدههای سلامت.
۱۶- دفاتر یا شرکتهای خدمات مسافرتی و جهانگردی.
د- دستگاه اجرایی: دستگاههای اجرایی موضوع ماده (٥) قانون مدیریت خدمات کشوری – مصوب ١٣٨٦- .
ماده ٢: متقاضی ایجاد، اصلاح و یا تکمیل تاسیسات گردشگری مکلف است پس از کسب موافقت اولیه سازمان مدارك مورد نیاز را جهت بررسی و تطبیق با ضوابط مربوط به سازمان ارایه کند.
تبصره – مراجع استعلام شونده موظفند ظرف یک ماه به استعلامهای سازمان پاسخ دهند.
عدم ارایه پاسخ در مهلت یادشده در حکم موافقت تلقی میگردد.
ماده ٣: تشخیص ایجاد و صدور مجوز انواع تاسیسات گردشگری و همچنین اصلاح، تکمیل، تجهیز و بهره برداری این تاسیسات منحصرا از وظایف و اختیارات سازمان میباشد.
تبصره – کلیه دستگاههای اجرایی موظفند ضوابط قانونی و مورد عمل خود را در این زمینه جهت ملاحظه و رعایت آنها به سازمان اعلام نمایند و سازمان هنگام صدور مجوز مقررات مزبور را لحاظ خواهد نمود.
ماده ٤: شهرداریها و سایر مراجع صادر کننده پروانه ساختمان تاسیسات گردشگری موظفند ضمن رعایت ضوابط مربوط به خود، مقررات اعلام شده توسط سازمان را نیز رعایت نمایند.
تبصره – مراجع صادرکننده پروانه ساختمان، مجاز به صدور پروانه احداث ساختمان تاسیسات گردشگری قبل از اعلام موافقت سازمان نمیباشند.
ماده ٥: دارنده مجوز ایجاد، اصلاح و یا تکمیل تاسیسات گردشگری مکلف است طرح مربوط را براساس برنامه زمانبندی شده مورد تأیید سازمان به پایان برساند و به طور مرتب پیشرفت کار را به سازمان اطلاع دهد.
تبصره – علل قهری و اضطراری (از قبیل وقوع جنگ، سیل، زلزله و …) به تشخیص سازمان شامل تاخیر نمیباشد.
ماده ٦: دارنده مجوز احداث تاسیسات گردشگری موظف است پس از اتمام عملیات ساختمانی و تجهیز واحد مربوط، مراتب را جهت دریافت پروانه بهره برداری موقت به اطلاع سازمان برساند. سازمان باید نسبت به صدور پروانه موقت صرفا برای یک دوره شش ماهه اقدام نماید. در این مدت دارنده مجوز باید نسبت به اخذ گواهینامه استاندارد کیفیت خدمات گردشگری اقدام و سازمان برای واحدهایی که موفق به اخذ گواهینامه مذکور شدهاند، پروانه بهره برداری صادر نماید.
تبصره – سازمان صرفا برای محلهای تاییدشده، پروانه بهره برداری صادر خواهد کرد و پروانههای صادره قابل تسری برای تاسیسات گردشگری نقاط دیگر نمیباشد. مدت اعتبار پروانه بهره برداری تاسیسات گردشگری از تاریخ صدور، سه سال تمام بوده و تمدید آن از طریق سازمان منوط به بررسی اعتبار مجدد گواهینامه استاندارد کیفیت خدمات گردشگری است.
تبصره – پروانه بهره برداری صادر شده برای هر واحد تاسیسات گردشگری شامل کلیه فعالیتهای آن واحد میباشد. درصورت واگذاری هریک از فعالیتها به اشخاص غیر، مسئولیت حسن اداره آنها صرفا با دارنده مجوز است.
تبصره – کلیه متقاضیان تاسیسات گردشگری موظفند حداقل یک ماه قبل از اتمام مدت اعتبار پروانه بهره برداری نسبت به تمدید پروانه اقدام نمایند. سازمان مکلف است در صورت انقضای مدت اعتبار پروانه بهره برداری و عدم ایفای تعهدات مربوط از سوی متقاضی از ادامه فعالیت واحد جلوگیری نماید.
ماده ٧: بهره بردار تاسیسات گردشگری باید دارای شرایط زیر باشد:
الف: دارا بودن گواهی صلاحیتهای حرفهای لازم به تایید مراجع ذیربط.
ب: داشتن پروانه اشتغال به کار از مرجع ذیصلاح برای اتباع خارجی.
ج: داشتن کارت پایان خدمت وظیفه یا معافیت دایم برای اتباع ذکور ایرانی.
تبصره – هرگاه متقاضی پروانه بهرهبرداری شخص حقوقی باشد، باید در اساسنامه آن، زمینه خدمات گردشگری پیشبینی شده باشد. ۲/ در صورت مشاع بودن مالکیت تاسیسات گردشگری، مالکین موظفند شخص واجد شرایط را به عنوان نماینده رسمی معرفی نمایند و پروانه بهرهبرداری فقط به نام وی صادر خواهد شد. درصورت بروز اختلاف بین ذینفعان و عدم معرفی نماینده ذیصلاح، پروانه بهره برداری صادر و تمدید نخواهد شد. ۳/ در صورتی که دارنده پروانه بهره برداری فوت نماید وراث یا نماینده قانونی آنها موظفند تا یک سال با رعایت تبصره (٢) این ماده تقاضای صدور پروانه بهره برداری مجدد نمایند. در این مدت پروانه بهره برداری قبلی به قوت خود باقی خواهد بود.
ماده ٨: انتقال پروانه بهره برداری تاسیسات گردشگری در صورت واجد شرایط بودن متقاضی جدید منوط به موافقت سازمان میباشد.
ماده ٩: تبدیل و تغییر نوع بهره برداری تاسیسات گردشگری تحت هر عنوان باید با موافقت سازمان باشد.
متولی اصلی «وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی» است. تمامی درخواستها باید از طریق «درگاه ملی مجوزهای کشور» (mojavez.ir) ثبت شوند. ثبتنام در این سامانه برای جلوگیری از رانت و افزایش شفافیت، الزامی و قانونی است.
بله. در بسیاری از فعالیتهای گردشگری (مثل دفاتر خدمات مسافرتی یا مدیریت هتل)، فرد متقاضی یا مدیر فنی پروژه باید دارای مدارک تحصیلی مرتبط (گردشگری، مدیریت و…) یا دورههای آموزشی مصوب سازمان باشند.
این بخش معمولاً زمانبرترین قسمت است. استعلام از دستگاههای ذیربط مانند اداره بهداشت، اداره اماکن نیروی انتظامی، آتشنشانی و محیطزیست الزامی است. در مازندران، استعلام از منابع طبیعی و جهاد کشاورزی (در صورت خارج بودن ملک از بافت شهری) حساسیت بسیار بالایی دارد.
هزینهها شامل موارد زیر است:
فرآیند اخذ مجوزهای گردشگری در استان مازندران، فراتر از یک روال اداری صرف، در واقع ورود به یک اکوسیستم مدیریت شده است که در آن تعادل میان «توسعه اقتصادی» و «حفاظت از منابع طبیعی و میراث فرهنگی» معنا پیدا میکند.
امروزه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، دیگر صرفاً به دنبال صدور مجوز برای ساخت فیزیکی ابنیه نیست. رویکرد اصلی، حمایت از طرحهایی است که «ارزش افزوده» ایجاد میکنند. بنابراین، متقاضیانی موفق خواهند بود که در طرح توجیهی خود، پیوستهای فرهنگی، زیستمحیطی و محلی را لحاظ کرده باشند. در مازندران، اقامتگاه یا رستورانی که بتواند فرهنگ اصیل بومی را با استانداردهای مدرن خدماترسانی تلفیق کند، نه تنها مجوز خود را سریعتر دریافت میکند، بلکه در بازار رقابتی استان نیز جایگاه پایدارتری خواهد داشت.
بسیاری از شکستها یا تأخیرهای طولانیمدت در صدور مجوزها، ناشی از عدم اطلاع دقیق از وضعیت پهنهبندی زمینهاست. مازندران به دلیل دارا بودن اراضی درجه یک کشاورزی و مناطق حفاظتشده محیطزیستی، قوانین سختگیرانهای برای تغییر کاربری دارد. نتیجهگیری کلیدی این است که «مشاوره پیش از اقدام» (قبل از هرگونه خرید ملک یا کلنگزنی) باید به عنوان نخستین ستون پروژه در نظر گرفته شود. هرگونه اقدام خودسرانه بدون کسب مجوزهای اولیه، نه تنها منجر به هدر رفت سرمایه میشود، بلکه میتواند منجر به دستور توقف دائمی فعالیت از سوی مراجع قضایی شود.
تسهیلات دولتی و بانکی، مانند تبصره ۱۸ یا تسهیلات صندوق توسعه ملی، «شتابدهنده» هستند و نه «سرمایه اصلی». واقعیت بازار گردشگری نشان میدهد که پروژههای موفق، آنهایی هستند که با اتکا به مدل مالی قوی و سرمایه در گردشِ پایدار، در کنار تسهیلاتِ دریافتی، توسعه مییابند. بنابراین، تمرکز متقاضیان باید بر «اهلیتسنجی طرح» در نزد بانکها باشد؛ یعنی طرحی که بانک را متقاعد کند که این هتل یا رستوران در تمام فصول سال (و نه فقط در ایام پیک سفر) دارای نرخ اشغال مناسب و توجیه اقتصادی خواهد بود.
با سیستمی شدن صدور مجوزها از طریق درگاه ملی، فضای لابیگری و واسطهگری به شدت کاهش یافته است. این اتفاق فرصتی طلایی برای سرمایهگذاران قانونمدار است تا با ارائه مدارک شفاف و تکمیل دقیقِ سامانهها، بدون نیاز به پیگیریهای فرسوده، مجوز خود را دریافت کنند.
کلام آخر:
گردشگری در مازندران، صنعتی با پتانسیل رشد بسیار بالاست، اما «سرعت» در این بازار بدون «صبر در فرآیندهای قانونی» به نتیجه نمیرسد. مسیر موفقیت در این صنعت، ترکیبی از دقت در انتخاب مکان، تعهد به حفظ محیطزیست (که امروزه اصلیترین معیار استعلامات است) و تکیه بر دانش فنی و مدیریت حرفهای است. اگر پروژه شما بتواند استانداردهای مدرن را با اصالتِ اقلیمی مازندران پیوند بزند، نه تنها مجوزهای لازم را با کمترین چالش دریافت خواهید کرد، بلکه به عنوان یک برند معتبر در این حوزه در ذهن گردشگران ماندگار خواهید شد.
قائمشهر میدان جانبازان شرکت رایزنان گردشگری زینوآسال